Welke capaciteit thuisbatterij past bij jouw verbruik?

Wat capaciteit betekent, en wat niet

De capaciteit van een thuisbatterij staat in kilowattuur (kWh). Dat is de hoeveelheid stroom die de batterij kan opslaan. Een kleine thuisbatterij bewaart ongeveer 2 kWh, een gemiddelde rond de 6 kWh en een grote ongeveer 20 kWh.

Dat getal zegt niets over snelheid. Hoe snel een batterij kan laden en ontladen heet het vermogen en staat in kilowatt (kW). Een batterij met veel capaciteit maar weinig vermogen kan een avond lang een koelkast en verlichting voeden, maar niet tegelijk een inductiekookplaat, een wasdroger en een warmtepomp.

Fabrikanten geven vaak beide capaciteiten op. Het verschil is een veiligheidsmarge die de batterij niet volledig laat leeglopen. Vraag bij een offerte altijd naar de bruikbare capaciteit; dat is het getal waarmee je rekent.

Waarom je jaarverbruik alleen niet genoeg zegt

Een Nederlands huishouden verbruikt gemiddeld ongeveer 2.430 kWh stroom per jaar. Dat lijkt een handig vertrekpunt, maar een thuisbatterij werkt niet op jaarbasis. Hij laadt overdag met zonnestroom en levert die terug op momenten dat de panelen niets opwekken, meestal de avond en de nacht.

Rekenvoorbeeld: 2.430 kWh per jaar is afgerond 6,7 kWh per dag. Een deel daarvan verbruik je overdag, terwijl de zon schijnt, en dat hoeft niet door de batterij. Wat overblijft voor avond en nacht is vaak enkele kWh. Een batterij die veel groter is dan dat, staat een groot deel van het jaar half vol.

Je zonnesysteem en de momenten waarop je stroom gebruikt

De tweede helft van de rekensom is wat je overdag overhoudt. Zonder batterij gebruikt een huishouden met zonnepanelen ongeveer 30 procent van de opgewekte stroom zelf; de rest gaat het net op. Met een thuisbatterij of slim laden loopt dat op tot ruim 50 procent.

Een batterij overbrugt uren, geen seizoenen. Op een gemiddelde zomerdag in juni wekken tien panelen zo'n 15 kWh op, terwijl een gemiddelde batterij maar 6 kWh kan opslaan. Op een gemiddelde decemberdag wek je ongeveer 2,5 kWh op, te weinig om diezelfde batterij vol te krijgen.

Daarom is een grotere batterij niet automatisch beter. Een batterij die past bij je avondverbruik en je zomerse overschot, wordt vaak vol en vaak leeg. Dat is precies wat hem nuttig maakt. Een batterij die vooral groot is, staat in de winter leeg te wachten en in de zomer half vol.

• Ben je overdag veel thuis en gebruik je dan de meeste stroom, dan heb je minder opslag nodig dan een huishouden dat pas na zessen thuiskomt.
• Heb je een warmtepomp of elektrische auto, kijk dan naar het moment waarop die laadt. Laadt de auto 's nachts, dan trekt hij de batterij snel leeg.
• Overweeg je later meer panelen of een grotere aansluiting, vraag dan of de batterij uit te breiden is in plaats van nu al groter te kopen.

Bruikbare capaciteit versus vermogen

Twee batterijen met dezelfde bruikbare capaciteit kunnen zich heel anders gedragen. Het laad- en ontlaadvermogen in kW bepaalt of de batterij je piekverbruik kan volgen. Zet je 's avonds de oven aan terwijl de wasmachine draait en de warmtepomp aanslaat, dan vraag je een aantal kW tegelijk.

Kan de batterij dat vermogen niet leveren, dan haal je het verschil alsnog van het net, ook al zit de batterij vol. Andersom geldt hetzelfde: op een zonnige middag moet de batterij het overschot snel genoeg kunnen opnemen, anders gaat een deel alsnog terug het net op.

Of een batterij dat vermogen kan leveren, hangt ook af van je aansluiting en je omvormer. Een installateur controleert of je een eenfase- of driefasenaansluiting hebt en of de omvormer bij de batterij past. Dat is geen kennis die je zelf hoeft te hebben, maar het is wel een vraag die je moet stellen.

Wat er verandert na 2027

De salderingsregeling stopt vanaf 1 januari 2027. Tot dan mag je teruggeleverde stroom wegstrepen tegen je verbruik. Daarna krijg je voor teruggeleverde stroom een vergoeding van je leverancier, die tot 2030 minimaal de helft van het kale leveringstarief moet zijn.

Voor de capaciteitsvraag betekent dat één ding: stroom die je zelf verbruikt wordt relatief meer waard dan stroom die je teruglevert. Een batterij die je avondverbruik uit je eigen zonnestroom dekt, wint daarmee aan betekenis. Wat dat in euro's oplevert, hangt af van je tarieven, je verbruik en de aanschafprijs, en dat rekent een installateur voor jouw situatie uit. Dit artikel noemt bewust geen terugverdientijd.